In actie tegen pesten

Een school waar iedereen zich goed voelt. Is dat een school met een jacuzzi en loungemuziek tijdens het eten? Of toch eerder een school waar iedereen het gevoel heeft aanvaard te worden? In die school wordt er niet gepest. Jij kan daar alvast iets aan doen! 

Waarom jij?  

Waarom zou je als leerling actie voeren tegen pesten? En waarom laat je dat bijvoorbeeld niet over aan de leerkrachten of het CLB? Wel, omdat:

  • Het een krachtiger signaal is, als het van leerlingen zelf komt.  
  • Jullie zelf leerlingen zijn, jullie weten dus veel beter wat er (niet) zou werken bij leeftijdsgenoten.
  • Als leerkrachten iets organiseren, dan denk je al snel dat ze je de les willen spellen. Een straffe actie door leerlingen komt beter over. 

Dit moet je nog weten voor je begint! 

  • Het is pas nuttig om een actie te houden tegen pesten als er effectief een probleem is op jullie school. Let op, dit hoeft geen groot probleem te zijn! Elke pestsituatie is ernstig genoeg om aan te pakken.
  • Pesten bestrijden werkt pas als het niet bij een éénmalige actie blijft. Zo’n knaller kan wel de leerlingen wakker schudden, maar daarna moet het werk blijven doorgaan. Maak dus niet enkel plannen voor 1 actie, maar ook over hoe je daarna verder gaat.
  • Betrek daarom ook zeker de leerlingenbegeleider, de directie en enkele leerkrachten. Zij zullen er mee voor zorgen dat het effect van de actie blijft duren. 

Wil je meer doen met 4 stippen tijdens de Week tegen Pesten?

STIP IT roept iedereen op om 4 stippen op de hand te zetten in de strijd tegen pesten. Het is een soort van antipestvirus. Hoe meer mensen ze op hun handen hebben, hoe sneller het virus zich verspreidt. De 4 stippen staan voor:

  • Ik vind pesten niet oké en zal er nooit aan meedoen.
  • Ik praat erover als pesten mij verdrietig of bang maakt.
  • Ik sluit niemand uit, voor mij hoort iedereen erbij!
  • Ik zal altijd proberen op te komen voor iemand die gepest wordt.

Om pesten in de toekomst te voorkomen of er goed op te reageren, is er echter veel meer nodig. Het goede nieuws is: als jongere of leerkracht kan je helpen bouwen aan een pestvrije omgeving. Hieronder vind je een aantal actiefiches om een eerste keer samen in gesprek te gaan over pesten.

Fiche voor middelbare scholen
Fiche voor jeugdorganisaties
Fiche voor sportclubs of de LO-lessen

Meer informatie over de week tegen pesten vind je hier.

Andere mogelijke acties: 

  • Laat leerlingen gemene commentaren die ze kregen op Facebook, Twitter of Instagram, (of misschien zelfs in het echt) voorlezen voor de camera. Laat het filmpje zien in alle klassen. Inspiratie kan je vinden bij ‘kids read mean tweets’
  • Bedenk een affichecampagne met ludieke slogans of met cartoons.
  • Organiseer een sportwedstrijd en stel een ‘team tegen pesten’ samen. Dat team staat dan voor ‘fair play’ en organiseert acties rond het sportveld: complimentjes geven aan iedereen, flyers over pesten uitdelen …
  • Toon een fictief filmpje van een pestsituatie, waarin de spelers onherkenbaar gemaakt worden. Post dit filmpje dan op Youtube of Facebook en laat de geruchtenmolen z’n werk doen. Nadien verklap je natuurlijk wie de makers zijn van het filmpje en ga je in elke klas gesprek over het thema ‘pesten op school’. 
  • Maak tijdens de middagpauze samen een groot kunstwerk (grafitti of iets bouwen bijvoorbeeld) tegen pesten. Dat is gezellig en je hebt nadien altijd een aandenken op de school.
  • Haal nog meer inspiratie op de website www.sfeeropschool.be. Je vindt er een heleboel kant-en-klare acties.
  • Of verzin je eigen actie. Lees meer over brainstormen en het organiseren van je actie.

Nog enkele tips

  • Op www.kieskleurtegenpesten.be  en WATWAT vind je achtergrondinformatie over pesten. Dat kan misschien inspiratie geven voor een actie.
  • Leerlingen moeten zich kunnen herkennen in wat je doet. Als je het te kinderachtig maakt, bv. ‘pesten door aan elkaars haar te trekken’, zullen de oudere leerlingen zich niet aangesproken voelen.
  • Viseer niemand. Geen slachtoffers van pesten maar ook geen pesters. Hou het algemeen of onherkenbaar.
  • Zorg voor een aandachttrekker. Een choquerend filmpje of een straffe slogan, of misschien wel een betoging op de speelplaats. Pas als je de aandacht hebt van de leerlingen, kan je ook een boodschap meegeven.

Wat na je actie?

Je hebt nu de aandacht van je publiek, wat nu?

  • Doe niet alleen een actie, maar geef ook informatie mee, bv. over waar leerlingen terecht kunnen met hun problemen. 
  • Geef na de actie de gelegenheid aan mensen om erover na te praten. Misschien mag er wel standaard in elke klas een half uurtje over nagepraat worden? Bekijk ook andere manieren om na te praten met leerlingen.
  • Start een Conflixersproject op je school.

    Met de Conflixers wil de Vlaamse Scholierenkoepel ervoor zorgen dat alle leerlingen zich goed voelen op hun school. Conflixers zijn leerlingen die de handen uit de mouwen steken en moeite doen voor elkaar. Er zal minder gepest worden in een school waar er een goede sfeer aanwezig is, waar jongeren zich goed en thuis voelen, zichzelf kunnen zijn en elkaar ondersteunen.

    Wil je meer weten? Klik dan door of vraag een gratis inspiratieworkshop aan.

  • Ga in gesprek met leerkrachten en leerlingbegeleiding over hoe pesten op lange termijn aan te pakken. Je kan bijvoorbeeld een werkgroep starten met leerlingen en leerkrachten samen.
  • Zorg dat het duidelijk is op je school waar je terecht kan met je verhaal over pesten. Wie is de 'pestjuf', wat gebeurt er met wat ik vertel, zal de pester weten dat het verhaal van mij komt... allemaal informatie die iedereen op school moet weten.